محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
244
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
ستام گرانبها برايش گسيل داشتند و با او اتفاق كردند كه در دوم ژانويهء سال 1492 م / دوم ربيع الاول سال 897 ه يعنى سى و نه روز پس از امضاى عهدنامهء تسليم ، شهر را به او تحويل دهند . « 37 » در بامداد آن روز در شنتفى لشكرگاه فرناندو ( در سانتافه eF atnaS ) فريادهاى شادى به آسمان مىرفت . فرمانها صادر شده بود و همه چيز براى اشغال شهر مهيا بود . ابو عبد الله و فرناندو قرار گذاشتند كه به نشان آمادگى براى تسليم از الحمراء سه توپ شليك شود . فرناندو نخواست قبل از تسليم كامل شهر و به فرمان درآمدن آن خود بدان داخل شود . پس سه هزار نفر سپاهى پياده را با خيلى از سواران به سردارى كاردينال پدرو دمندوسا ، مطران بزرگ اسپانيا به شهر فرستاد . ميان فرناندو و ابو عبد الله قرار آن بود كه لشكر از ميان شهر نگذرد تا سبب انگيزش خشم مردم نشود . ازاينرو لشكر قشتاله پيش آمد تا از حومهء ارميليا allimrA ( ارمله ) واقع در جنوب غرناطه گذشت ، سپس از رود شنيل عبور كرد و از ناحيه التل ، موسم به تل الرحى ed atseauQ soniloM sol واقع در غرب شهر و جنوب غربى الحمراء ، به قصر درآمد . فرناندو نيز با نيروى ديگرى پيش آمد و بر ساحل رود شنيل لشكر بداشت . بزرگان شواليهها و خواص با جامههاى پرزرقوبرق در كنار او بودند . تا كاردينال راه موكب پادشاه را نيك بگشايد . ملكه ايسابلا هم با گروهى از سواران در ارميليا ، در همان نزديكى درنگ كرده بود . نزديكيهاى ظهر سپاه قشتاله از همان راه پر پيچ و خم به الحمراء رسيد . درهاى الحمراء باز و تالارها خالى شده بود . در اينجا روايات مختلف است . بعضى مىگويند وزير ، يوسف بن كماشه از كاردينال استقبال كرد و نگهبانان مسلمان سلاحها و برجها را تسليم مسيحيان نمودند . بر سراسر شهر و قلعه و قصر سكوت مرگ حكمفرما بود .
--> ( 37 ) . رجوع كنيد به اخبار العصر ص 50 المقرى : نفح الطيب ج 2 / ص 615 . ازهار الرياض ج 1 / ص 65 .